Ιβερμεκτίνη

In vitro μελέτες έχουν δείξει ότι η ιβερμεκτίνη μεταβολίζεται κυρίως από το CYP3A4. Ως εκ τούτου, συνιστάται προσοχή όταν η ιβερμεκτίνη χορηγείται ταυτόχρονα με ισχυρούς αναστολείς του CYP3A4, καθώς η έκθεση στο πλάσμα μπορεί να αυξηθεί σημαντικά.

Η αποτελεσματικότητα και το δοσολογικό σχήμα της ιβερμεκτίνης σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία στρογγυλοειδίασης του εντέρου δεν έχουν τεκμηριωθεί με επαρκείς κλινικές μελέτες. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις που δείχνουν την επιμονή της παρασίτωσης μετά από μία εφάπαξ δόση ιβερμεκτίνης, ιδιαίτερα σε αυτόν τον τύπο ασθενών.

Δεν συνιστάται η ταυτόχρονη θεραπεία με κιτρική διαιθυλκαρβαμαζίνη (DEC) και ιβερμεκτίνη σε μαζικές εκστρατείες χημειοθεραπείας για τη φιλαρίαση που προκαλείται από το παράσιτο Wuchereria Bancrofti στην Αφρική. Η ταυτόχρονη λοίμωξη με άλλες μικροφιλάριες, όπως το Loa loa, μπορεί να οδηγήσει σε υψηλή μικροφιλαριαιμία σε ασθενείς που έχουν μολυνθεί.

Η συστηματική έκθεση σε DEC σε τέτοιους ασθενείς μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών που σχετίζονται με την ταχεία και αποτελεσματική μικροφιλαριοκτόνο δράση αυτού του φαρμάκου.

Μετά τη χορήγηση φαρμάκων με ταχεία μικροφιλαριοκτόνο δράση όπως το DEC σε ασθενείς με ογκοκέρκωση, έχουν αναφερθεί δερματικές και/ή συστηματικές αντιδράσεις ποικίλης σοβαρότητας (αντίδραση Mazzotti) και οφθαλμολογικές αντιδράσεις.

Αυτές οι αντιδράσεις πιθανώς οφείλονται σε φλεγμονώδεις αποκρίσεις σε προϊόντα αποδόμησης που απελευθερώνονται μετά το θάνατο των μικροφιλαριών.

Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία με ιβερμεκτίνη για ογκοκέρκωση μπορούν επίσης να εμφανίσουν αυτές τις αντιδράσεις όταν υποβληθούν σε θεραπεία για πρώτη φορά. Μετά από τη θεραπεία με ένα μικροφιλαριοκτόνο φάρμακο, οι ασθενείς με υπερδραστήρια ογκοδερματίτιδα ή "Sowda" (παρατηρούνται ιδιαίτερα στην Υεμένη) μπορεί να είναι πιο πιθανό από άλλους να παρουσιάσουν σοβαρές δερματικές ανεπιθύμητες ενέργειες (οίδημα και επιδείνωση της ογκοδερματίτιδας).

Από του στόματος χορήγηση

Κατά τη διάρκεια της μαζικής θεραπείας της ογκοκέρκωσης, τα δεδομένα σχετικά με έναν περιορισμένο αριθμό (περίπου 300) εγκύων δεν κατέδειξαν ανεπιθύμητες ενέργειες όπως συγγενείς ανωμαλίες, αυτόματες αποβολές, θνησιγένειες και βρεφική θνησιμότητα που μπορεί να σχετίζονται με τη θεραπεία με ιβερμεκτίνη κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης. Μέχρι σήμερα, δεν είναι διαθέσιμα άλλα επιδημιολογικά δεδομένα.

Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει αναπαραγωγική τοξικότητα. Ωστόσο, η προγνωστική αξία αυτών των παρατηρήσεων δεν έχει τεκμηριωθεί.

Η ιβερμεκτίνη πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν ενδείκνυται αυστηρά.

Δερματική χρήση

Δεν διατίθενται ή είναι περιορισμένα τα κλινικά δεδομένα σχετικά με την τοπική χρήση της ιβερμεκτίνης σε έγκυες γυναίκες. Μελέτες για την από του στόματος τοξικότητα στην αναπαραγωγική ικανότητα έδειξαν ότι η ιβερμεκτίνη είναι τερατογόνος σε αρουραίους και κουνέλια, εντούτοις, λόγω της χαμηλής συστηματικής έκθεσης μετά από τοπική εφαρμογή του προϊόντος στην προτεινόμενη δοσολογία, υπάρχει μια μικρή ανησυχία για την ασφάλεια του ανθρώπινου εμβρύου. Η ιβερμεκτίνη δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Από του στόματος χορήγηση

Λιγότερο από το 2% της χορηγούμενης δόσης της ιβερμεκτίνης απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα. Δεν έχει τεκμηριωθεί η ασφάλεια κατά τη χρήση σε νεογέννητα. Η ιβερμεκτίνη μπορεί να δοθεί σε θηλάζουσες μητέρες μόνο εάν το αναμενόμενο όφελος υπερτερεί του πιθανού κινδύνου για το βρέφος.

Δερματική χρήση

Μετά την από του στόματος χορήγηση, η ιβερμεκτίνη απεκκρίνεται στο ανθρώπινο γάλα σε μικρές συγκεντρώσεις. Η απέκκριση στο μητρικό γάλα μετά από τοπική χορήγηση δεν έχει αξιολογηθεί. Διαθέσιμα φαρμακοκινητικά/τοξικολογικά δεδομένα σε ζώα έχουν επίσης δείξει απέκκριση της ιβερμεκτίνης στο γάλα. Δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος σε θηλάζοντα παιδιά. Πρέπει να ληφθεί απόφαση αναφορικά με τη διακοπή του θηλασμού ή τη διακοπή/αποφυγή της θεραπείας με κρέμα ιβερμεκτίνης λαμβάνοντας υπόψη το όφελος του θηλασμού για το παιδί και το όφελος της θεραπείας για τη γυναίκα.

Γονιμότητα

Δεν υπήρξε καμία ανεπιθύμητη επίδραση στη γονιμότητα σε αρουραίους, που έλαβαν μέχρι και 3 φορές τη μέγιστη συνιστώμενη για τον άνθρωπο δόση, των 200 μg/kg (σε βάση mg/m²/d).

Από του στόματος χορήγηση

Η επίδραση της ιβερμεκτίνης στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων δεν έχει μελετηθεί. Δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών σε μερικούς ασθενείς, όπως ζάλη, υπνηλία, ίλιγγος και τρόμος, που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα οδήγησης ή χειρισμού μηχανημάτων.

Δερματική χρήση

Η ιβερμεκτίνη δεν έχει καμία ή έχει ασήμαντη επίδραση στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων.

Από του στόματος χορήγηση

Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις παροδικής υπερηωσινοφιλίας, ηπατικής δυσλειτουργίας συμπεριλαμβανομένης της οξείας ηπατίτιδας, αυξημένα ηπατικά ένζυμα, υπερχολερυθριναιμία και αιματουρία.

Πολύ σπάνια, έχει αναφερθεί επίσης τοξική επιδερμική νεκρόλυση και σύνδρομο Stevens-Johnson.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες σχετίζονται με την πυκνότητα των παρασίτων και είναι ήπιες και παροδικές στην πλειονότητα των περιπτώσεων, αλλά η σοβαρότητά τους μπορεί να αυξηθεί σε ασθενείς που έχουν μολυνθεί με περισσότερα από ένα παράσιτα, ιδιαίτερα στην περίπτωση παρασίτωσης με Loa loa.

Σπάνια, έχουν αναφερθεί σοβαρές και δυνητικά θανατηφόρες περιπτώσεις εγκεφαλοπάθειας μετά από χορήγηση ιβερμεκτίνης, ιδιαίτερα σε ασθενείς που έχουν επίσης μολυνθεί σοβαρά με Loa loa. Σε αυτούς τους ασθενείς έχουν αναφερθεί επίσης οι ακόλουθες ανεπιθύμητες ενέργειες: οσφυαλγία ή αυχεναλγία, υπεραιμία του οφθαλμού, αιμορραγία του επιπεφυκότα, δύσπνοια, ακράτεια ούρων ή/και κοπράνων, δυσκολία στάσης/βάδισης, μεταβολές της νοητικής κατάστασης, σύγχυση, λήθαργος ή κώμα.

Σε ασθενείς που λαμβάνουν ιβερμεκτίνη για τη θεραπεία της στρογγυλοειδίασης αναφέρθηκαν οι ακόλουθες ανεπιθύμητες ενέργειες: εξασθένιση, κοιλιακό άλγος, ανορεξία, δυσκοιλιότητα, διάρροια, ναυτία, έμετος, ζάλη, υπνηλία, ίλιγγος, τρόμος, παροδική υπερηωσινοφιλία, λευκοπενία/αναιμία και αύξηση σε ALAT/αλκαλικές φωσφατάσες. Στη θεραπεία της φιλαρίασης που προκαλείται από το παράσιτο Wuchereria bancrofti, η ένταση των ανεπιθύμητων ενεργειών δεν φαίνεται να εξαρτάται από τη δόση αλλά σχετίζεται με την πυκνότητα των μικροφιλαριών στο αίμα. Έχουν περιγραφεί τα ακόλουθα: πυρετός, κεφαλαλγία, εξασθένιση, αίσθημα αδυναμίας, μυαλγία, αρθραλγία, διάχυτο άλγος, πεπτικές διαταραχές όπως ανορεξία, ναυτία, κοιλιακό και επιγαστρικό άλγος, βήχας, αίσθημα αναπνευστικής δυσφορίας, πονόλαιμος, ορθοστατική υπόταση, ρίγη, ίλιγγος, έντονη εφίδρωση, άλγος όρχεων ή αίσθημα δυσφορίας.

Μετά την χορήγηση της ιβερμεκτίνης σε ασθενείς που έχουν μολυνθεί από το Onchocerca volvulus, οι αντιδράσεις υπερευαισθησίας που παρατηρούνται ως αποτέλεσμα του θανάτου των μικροφιλαριών σχετίζονται με αντιδράσεις τύπου Mazzotti: κνησμός, κνησμώδες εξάνθημα, επιπεφυκίτιδα, αρθραλγία, μυαλγία (συμπεριλαμβανομένης κοιλιακής μυαλγίας), πυρετός, οίδημα, λεμφαδενίτιδα, αδενοπάθειες, ναυτία, έμετος, διάρροια, ορθοστατική υπόταση, ίλιγγος, ταχυκαρδία, εξασθένιση, κεφαλαλγία. Σπάνια, αυτά τα συμπτώματα ήταν σοβαρά. Έχουν περιγραφεί μερικές περιπτώσεις παρόξυνσης άσθματος. Σε αυτούς τους ασθενείς, έχουν επίσης περιγραφεί μη φυσιολογική αίσθηση στους οφθαλμούς, οίδημα βλεφάρων, πρόσθια ραγοειδίτιδα, επιπεφυκίτιδα, ουλίτιδα, κερατίτιδα και χοριοαμφιβληστροειδίτιδα ή χοριοειδίτιδα. Αυτές οι εκδηλώσεις, οι οποίες μπορεί να οφείλονται στην ίδια την ασθένεια, περιγράφηκαν επίσης περιστασιακά μετά τη θεραπεία. Αυτές ήταν σπάνια σοβαρές και γενικά επιλύθηκαν χωρίς θεραπεία με κορτικοστεροειδή.

Η έναρξη αιμορραγίας του επιπεφυκότα έχει αναφερθεί σε ασθενείς με ογκοκέρκωση. Παρατηρήσεις για την αποβολή του ενήλικου παράσιτου Ascaris έχουν περιγραφεί μετά την κατάποση ιβερμεκτίνης.

Σε ασθενείς με ψώρα, μπορεί να παρατηρηθεί παροδική παρόξυνση κνησμού κατά την έναρξη της θεραπείας.

Δερματική χρήση

Περίληψη του προφίλ ασφάλειας

Οι πιο συχνά αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η αίσθηση δερματικού καύσου, ο ερεθισμός του δέρματος, ο κνησμός και η ξηροδερμία, όλες εμφανιζόμενες στο 1% ή λιγότερο των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με το φαρμακευτικό προϊόν στις κλινικές δοκιμές. Τυπικά είναι ήπιας έως μέτριας σοβαρότητας και συνήθως μειώνονται όταν συνεχίζεται η θεραπεία. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στο προφίλ ασφάλειας μεταξύ των ατόμων ηλικίας 18 έως 65 ετών και των ατόμων ηλικίας ≥65 ετών.

Πίνακας ανεπιθύμητων ενεργειών

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ταξινομούνται ανά Κατηγορία/Οργανικό Σύστημα και συχνότητα εμφάνισης, χρησιμοποιώντας την ακόλουθη σύμβαση: πολύ συχνές (≥1/10), συχνές (≥1/100 έως <1/10), όχι συχνές (≥1/1.000 έως <1/100), σπάνιες (≥1/10.000 έως <1/1.000), πολύ σπάνιες (<1/10.000), μη γνωστές (δεν μπορούν να εκτιμηθούν με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα), και αναφέρθηκαν με την ιβερμεκτίνη σε κλινικές μελέτες.

Ανεπιθύμητες ενέργειες:

^* Ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν κατά τη συλλογή δεδομένων μετά την κυκλοφορία του προϊόντος.